การพัฒนาความเชื่อมโยงระหว่างร่างกายจิตใจมีวิธีอย่างไร

ถ้อยคำกล่าวโทษตัวเองแรงๆ อย่างเช่น "ไม่รู้จักเตรียมตัวให้มันดีๆ" หรือ "ถ้าเป็นแบบนี้ก็ยอมแพ้ไปซะดีกว่า" มีความสัมพันธ์เชื่อมโยงกับการทำงานของเครือข่ายหนึ่งภายในสมองโดยเฉพาะ ซึ่งเป็นเครือข่ายที่มีชื่อเรียกว่า Default Mode Network หรือ DMN เครือข่ายนี้มีหน้าที่เกี่ยวข้องกับการคิดโดยยึดโยงกับตัวเอง การคิดฟุ้งซ่าน และการคิดจินตนาการเพ้อฝัน หรือก็คือเวลาที่จิตใจของเราเริ่มไม่อยู่กับเนื้อกับตัว ซึ่งบางครั้งก็ไม่ได้ก่อให้เกิดผลดี เพราะการคิดจินตนาการเพ้อฝันจะมีประโยชน์เวลาเรานั่งนึกถึงลีลาหลอกล่อศัตรูจากศึกเพลย์ออฟสัปดาห์ก่อน แต่จะไม่มีประโยชน์ในเวลาที่เรากำลังเตรียมตัวก่อนจะลงแข่งรอบชิงชนะเลิศในอีก 15 นาที

งานวิจัยด้านประสาทวิทยาศาสตร์ชี้ว่าเครือข่ายอื่นๆ ในสมองจะไม่ทำงานเวลาที่ DMN ทำงาน แล้วก็จะทำงานเวลาที่ DMN ไม่ทำงาน เครือข่ายที่สำคัญสุดในกลุ่มนี้คือ Sensorimotor Network (SMN) ที่เป็นปัจจัยหลักของการเคลื่อนไหว การสัมผัส และการรับรู้ของร่างกาย เมื่อ Sensorimotor Network เริ่มทำงาน เครือข่ายส่วนนี้จะเชื่อมประสานสิ่งที่เราสัมผัสได้ผ่านทักษะการใช้งานกล้ามเนื้อของร่างกาย เพื่อช่วยกำกับการเคลื่อนไหวของเรา เช่น การลงน้ำหนักเท้าหลังเพื่อเปลี่ยนทิศและสลัดกองหลัง หรือการจัดตำแหน่งข้อมือให้ถูกต้องเพื่อเทคนิคโฟร์แฮนด์สไลซ์ที่ทรงพลัง

ลองนึกภาพว่าเครือข่ายในสมองมีอยู่สองทีมก็ได้ ฟากหนึ่งคือ DMN ที่สะกดเราด้วยการพูดกับตัวเอง ซึ่งช่วยเรื่องการคิดจินตนาการเพ้อฝัน แต่ก็ทำให้ขาดความมั่นใจในตัวเองแบบเกินควบคุมได้ ขณะที่อีกฟากหนึ่งคือ SMN ที่คอยย้ำเตือนเราด้วยน้ำเสียงที่สงบ เพื่อให้เราผินสายตาออกไปมองดูสิ่งต่างๆ ที่เกิดขึ้นรอบตัว แล้วก็ขยับร่างกาย เครือข่ายทั้งสองฟากต่างก็ผลัดกันควบคุมสมาธิของเรา คล้ายๆ กับทีมกีฬาสองทีมที่ห้ำหั่นกันเพื่อรักษาการครองบอลไว้ในทีมตัวเอง

แนวทางการพัฒนาของเรา

ฝ่าเท้าของมนุษย์ (โดยเฉพาะบริเวณปลายเท้า) คือส่วนที่เต็มไปด้วยตัวรับความรู้สึกของระบบประสาท เมื่อเท้าของเราถูกกระตุ้นเร้าในบริเวณที่ไวต่อความรู้สึกเป็นอย่างมากเช่นนี้ ร่างกายก็จะส่งสัญญาณไฟฟ้าผ่านระบบประสาทส่วนกลางของเราเข้าไปที่สมอง แล้วกลับลงมาที่กล้ามเนื้อของเราเพื่อช่วยให้เราลุกขึ้นยืนและเคลื่อนไหว ข้อเท็จจริงนี้นำไปสู่การดีไซน์รองเท้ารุ่นแรกของแพลตฟอร์ม Nike Mind ได้แก่ Nike Mind 001 และ Nike Mind 002 ซึ่งรังสรรค์ขึ้นมาให้เป็นตัวช่วยในการกระตุ้นประสาทสัมผัสของนักกีฬาเพื่อส่งเสริมกิจวัตรการเตรียมตัวก่อนและหลังแข่ง

ตอนที่การทดสอบรองเท้า Nike Mind เริ่มขึ้น นักวิทยาศาสตร์ของ Nike พยายามหาคำตอบว่า ทำอย่างไรดีไซน์ของรองเท้าจึงจะกระตุ้นเร้าเซลล์ประสาทรับความรู้สึกบนเท้าได้ดีที่สุด ซึ่งจะส่งผลให้ Sensorimotor Network เริ่มทำงานและช่วยดึงสมาธิของนักกีฬาให้กลับมาอยู่กับปัจจุบันและกลับมาที่ร่างกายของตัวเอง

หนึ่งในงานวิจัยชิ้นแรกๆ ของนักวิจัย Nike Mind Science คือการให้นักกีฬาสวมหมวก Mobile EEG (ลองนึกภาพไดร์เป่าผมที่อัจฉริยะที่สุดในโลก) ขณะที่เดินอยู่บนลู่วิ่งไฟฟ้าพร้อมกับสวม Nike Mind 002 เป็นเวลา 15 นาที สิ่งที่นักวิทยาศาสตร์พบก็คือ มีสัญญาณไฟฟ้าเพิ่มสูงขึ้นในสมองส่วนกลางด้านบน ซึ่งเป็นส่วนที่ทำงานเกี่ยวข้องกับการควบคุมขา ขณะที่ SMN ก็เริ่มทำงาน

"ตอนที่เราทดสอบรองเท้าต้นแบบรุ่นแรก เราคาดหวังว่ามันจะทำให้ SMN มีการทำงานมากขึ้น" Moffat กล่าว "แล้วก็เป็นจริงอย่างที่หวัง จังหวะของ Sensorimotor เพิ่มระดับขึ้นมา ซึ่งก็เป็นการทำงานที่เราคาดหวังให้ไปลดทอนระดับของ DMN"

การเปลี่ยนแปลงจังหวะคลื่นสมองในลักษณะนี้คือสัญญาณบ่งชี้ว่า เรากำลังเลิกจดจ่ออยู่กับวงจรการตอบสนองที่เป็นลบ หรืออย่างที่ Moffat กล่าวว่า เป็นเครื่องบ่งชี้ว่าเรากำลังปิดเสียงสะกดที่ดังอยู่ข้างในหัว แล้วหันไปเปิดระบบที่ทำให้ร่างกายรู้สึกตื่นตัวแต่ก็ผ่อนคลายแทน ทำให้เชื่อมโยงจิตใจกับร่างกายได้ลึกซึ้งมากยิ่งขึ้น

จุดที่ทำให้การเชื่อมโยงนี้น่าสนใจมากก็คือ เราไม่จำเป็นต้องใช้กลไกสิ่งประดิษฐ์หรือเครื่องมือซับซ้อนอะไรในการสร้างภาวะที่สมดุลแบบนี้ เพราะเป็นเพียงความเชื่อมโยงระหว่างนักกีฬา รองเท้า และสิ่งที่ร่างกายของนักกีฬาสัมผัสได้ผ่านฝ่าเท้า

"Nike Mind เปิดประตูไปสู่มิติใหม่สำหรับสินค้าในหมวดรองเท้าเสริมประสาทสัมผัส" Moffat กล่าว "รองเท้านักกีฬาจำนวนมากทำหน้าที่เป็นตัวกรองที่ลดทอนการสัมผัส ส่วน Nike Mind ดีไซน์มาเพื่อการสัมผัสเป็นอย่างแรก เราพยายามจะช่วยให้คนใส่ได้ลิ้มรสประสบการณ์ใหม่ๆ อย่างแท้จริงผ่านประสาทสัมผัส มีสมาธิกับความมุ่งหมาย และเลิกจมปลักอยู่กับความคิดตัวเอง"