Skaters, watersporters en topatleten: deze sneaker brengt ze samen

De man achter de glimlach

Het verhaal van Jack Purcell begon niet bij de schoen. Vóór de glimlachende neus was er een glimlachende man, een wereldberoemde badmintonspeler uit Guelph, Ontario, die bekendstond om zijn gulle glimlach.

In een tijd waarin grote sponsordeals nog niet bestonden, moesten atleten allerlei klusjes aanpakken om de eindjes aan elkaar te knopen, zelfs de besten van de wereld. Om zijn rekeningen te betalen, nam Purcell daarom een baan aan bij het bedrijf in sportgoederen A.G. Spalding, waar hij een project toebedeeld kreeg om het rubber te onderzoeken in de binnenkant van golfballen. Zo kwam hij in contact met B.F. Goodrich Company. 

De bandenfabrikant produceerde in die tijd canvas tennisschoenen en was op zoek naar mogelijkheden om verder uit te breiden binnen de racketsport. Goodrich zag een mogelijkheid in een samenwerking met Purcell: hij stelde een eigen sneaker voor die de naam van de wereldkampioen in het badminton zou krijgen. Maar Purcell wilde meer.

"Hij zei niet zomaar, 'Joh, zet mijn naam er maar op'", legt Converse Archivist Sam Smallidge uit. "Hij was de beste badmintonspeler ter wereld en hij had zijn eigen ideeën over het ontwerp van de Jack Purcell schoen."

Gewone sneakers met rubberen zolen waren niet gemaakt voor de sport, vertelde hij toentertijd tegen mensen. Te stijf, te dun, ze konden het snelle voetenwerk en de benodigde stevigheid onder de voet helemaal niet aan. Purcell wilde een schoen die niet alleen comfortabel was, maar ook flexibel genoeg voor wedstrijden, én stevig genoeg voor snelle acties.

De eerste Jack Purcell was gemaakt rondom de visie van zijn naamgenoot: een praktische schoen ontworpen voor badminton op hoog niveau. Performance was niet het enige waarmee de originele schoen zich onderscheidde. Op de voorkant was de inmiddels bekende glimlach zichtbaar, een deel van Purcells identiteit verweven met de schoen die zijn naam droeg.

"Er zijn niet veel professionele sportschoenen die die mate van identiteit van de oorspronkelijke maker uitdragen", aldus Matthew Sleep, Global Design Director bij Converse.

Een sneaker met oneindig veel levens

De schoen kreeg al snel vele fans binnen de badmintonwereld. Het was een ware performanceschoen met een subtiele look en een verstevigde neus voor wendbaarheid en stevigheid op harde ondergronden. Maar daar bleef het niet bij. Al snel werd de Jack Purcell ook op tennis- en squashbanen gedragen, waar dezelfde kenmerken die de schoen perfect maakten voor badminton, ook voor verschillende andere sporten goed bleken te werken.

"Als het werkt op de ene baan, kan het ook goed werken op andere ondergronden voor racketsporten", legt Smallidge uit.

Tegen 1950 had B.F. Goodrich de lijn uitgebreid tot buiten de racketsport en werden er versies voor golf en meerdere watersporten zoals zeilen geïntroduceerd. "Het was echt uitgegroeid tot een lifestylemerk", zegt Smallidge. "Of het nu ging om varen, golfen of badminton spelen, de schoen werd synoniem voor coutryclub-achtige activiteiten die de consument in het hogere segment aanspraken."

Vanaf dat moment kwam de populariteit van de schoen in de popcultuur in een stroomversnelling. In 1955 fotografeerde Phil Stern, sterrenfotograaf, James Dean in de canvas sneakers op de filmset van Guys and Dolls. De iconische foto's zouden uiteindelijk decennia later onderdeel worden van een Converse reclamecampagne, waarmee de schoen het imago als cool stijlicoon halverwege de twintigste eeuw bevestigde.

De Jack Purcell vond zijn weg naar steeds meer plekken in het Amerikaanse leven en werd een essential binnen Hollywood en naoorlogse casual mode. Sterren zoals Elvis Presley, George Harrison en Steve McQueen waren trotse dragers van de schoen.

De combinatie van stijl en comfort zorgden ervoor dat de schoen ook elke dag kon worden gedragen.

"Als ouder wil je je kind naar school sturen in schoenen die een beetje sportief zijn, maar ook de rest van de dag gedragen kunnen worden", licht Smallidge toe. "Over het algemeen voldoen canvas schoenen prima aan die eisen."

Een nieuw hoofdstuk

In 1972 kocht Converse de Jack Purcell lijn van B.F. Goodrich over: een nieuw tijdperk voor de schoen brak aan. De eerste advertenties deden denken aan reclames voor sportwagens uit die tijd, waardoor de Jack Purcell een strak en ambitieus imago kreeg. Toen het decennium vorderde werd dat imago alleen nog maar versterkt.

"Tegen de jaren 80 kreeg de schoen een nautische New England-vibe", zegt Sleep. "Heel clean en preppy met een vleugje Ivy Leage. Het gaf de Jack Purcell een wat statige look waardoor hij uitsteeg boven andere schoenen."

De verfijnde uitstraling ging mee tot in de jaren 90, tot het een onverwacht publiek kreeg onder skateboarders en de tegencultuur uit die jaren.

"Grungemuziek is een van de redenen dat de Jack bekend werd onder skaters", legt Sleep uit. Zangers zoals Kurt Cobain werden gefotografeerd in de schoenen, zegt Sleep, en bands zoals Nirvana zorgden ervoor dat de schoen populair werd bij een andere culturele groep.

Die tegenstelling tussen de preppy, verfijnde look en de stijl van punk en grunge is precies waarom de schoen de perfecte kandidaat werd voor een nieuwe interpretatie. Sleep noemt dit 'het ultieme symbool van de tegencultuur'.

"Dat is wat er gebeurt met tegenculturen. Dat is echt breken met de bestaande regels", zegt Sleep. "'Ik ga aan de haal met iets wat niet voor mij is gemaakt en ik plaats het in een nieuwe context'. Niet meer die gast in de chinobroek en het nette overhemd. Maar gecombineerd met een gescheurd flanellen shirt, luipaardbont of waanzinnige brillen. Dat is de precies waar streetwear vandaan komt. Aan de haal gaan met iets wat niet voor mij is bedoeld en het expres in een ander perspectief plaatsen."

Skaters waren aangetrokken tot de JP door de stijl, maar ook omdat de constructie die de schoen krachtig maakte op het badmintonveld dezelfde voordelen bood op een skateboard.

"Bij badminton sta je veel op je voorvoet. Er is een dubbele neuskap om dat deel te verstevigen", legt Sleep uit. "Hetzelfde geldt voor skaten. De meeste slijtage door het doen van tricks ontstaat rond de voetboog of bij de voorvoet."

De eeuwige glimlach

Negentig jaar later wordt de Jack Purcell compleet vernieuwd. Niet als een eenmalige herinnering, maar als een samensmelting van alles wat eraan voorafging.  De premium First String editie is wereldwijd verkrijgbaar vanaf 3 september voor de prijs van 250 dollar, en de reguliere release volgt in 2027 voor de klassieke prijs van 90 dollar.

"Het beste van alle jaren komt hierin samen", licht Sleep toe. "Het gaat niet om een specifiek decennium of een specifiek jaar". De nieuwe editie gebruikt diezelfde aanpak qua materialen, met premium leer uit Montebelluna in Italië, een plek waar al jarenlang luxe schoenen worden vervaardigd. De materialen en het vakmanschap geven het nieuwe design een zachtere, verfijnde uitstraling zonder de simpele look te verliezen die zo kenmerkend is voor de schoen.

Voor Sleep gaat de aantrekkingskracht van de schoen meer over de legacy dan over de materialen.

"Hoeveel producten, niet alleen schoenen, kunnen emoties oproepen, zelfs in hun meest simpele vorm? De Jack Purcell is hét voorbeeld van een schoen met emotionele waarde."

De emotie komt van alles wat er in al die jaren rondom de sneaker is gebeurd: de atleten die de schoen hebben gedragen, de beroemdheden die voor zichtbaarheid zorgden en de subculturen die er een nieuwe betekenis aan gaven. 

"Het is een gedeeld verleden", zegt Sleep. "Dat is het mooie aan deze dingen. En dat is waarom ik nog steeds hier bij Converse ben en hieraan wil werken. Wat een geweldig universeel symbool."