• Uitgelicht

Nike Air vindt al tientallen jaren zijn weg binnen steeds meer sporten. Maar het volgende hoofdstuk van Air wordt echt grenzeloos.

Overhead view of a Nike Tuned Air unit.Overhead view of a Nike Tuned Air unit.
  • 16-11-2026
  • Tekst:
  • Afbeeldingen:
  • Animaties:

Beweging bepaalt veel van wat er gebeurt in de enorme ruimtes van het Advanced Product Creation Center met een oppervlak van zo'n 11.600 m2 op de Philip H. Knight Campus. Beweging in de ontelbare, gigantische machines die urenlang blijven zoemen, beweging van de ontwerpers die ideeën delen, testen en bijschaven richting vooruitgang in een ruimte die daar speciaal voor is gemaakt, en, uiteraard, de toekomstige beweging van miljoenen atleten* die de producten zullen gebruiken, die in dit afgesloten gebouw als concept zijn ontstaan.

In een van de ruimtes, naast een van die enorme machines, komt een groep schoenontwikkelaars bij elkaar, gebogen over materialen waarmee ze hopen een product te creëren dat beweging compleet zal veranderen. De opzet is bekend: ingrediënten zoals een tank vol stikstof en aan elkaar gelaste TPU-vellen, voor een proces dat Nike al decennialang gebruikt. Een object zal straks transformeren tot wat inmiddels een iconisch schoenonderdeel is geworden: de Air unit.

Maar deze keer is het anders. Wanneer de stikstof in de voorgevormde laag wordt gespoten, houden de ontwikkelaars hun adem in. Ze kijken hoe de unit geleidelijk uitzet, en aan de binnenkant wordt een compleet nieuwe structuur zichtbaar; het resultaat van het productieproces waar Nike teams tien jaar lang aan hebben gewerkt en al veel langer over hebben gedroomd.

In de Air unit komt van de ene tot de andere kant een dun, lint-achtig koord tot leven, waardoor een waanzinnig geometrisch design ontstaat. Als je de unit tussen je vingers knijpt, rekt het koord aan de binnenkant uit en veert terug. Een voorproefje van de veerkrachtige stappen vol demping die deze techniek mogelijk maakt.

Dit is Tuned Air, een icoon dat van binnenuit vernieuwd is.

Hands inflating a transparent Nike Tuned Air sole unit with a pneumatic needle tool on a blue workbench with hand tools and a blue hose nearby.

Nike experimenteerde met een Tuned Air proces in de Air Max Plus uit 1998 (door gebruik te maken van speciale vormen die gelast werden aan een Air-Sole om de unit veerkrachtiger te maken), maar deze nieuwe Tuned Air is een schaalbaar platform.

Pink and magenta striped Nike Tuned Air units.
Een platform dat nooit stilstaat

Tuned Air is een compleet nieuw Nike Air platform en een proces om Air te maken. Dat het bestaat is volgens Wade Flanagan, Engineering Director of Nike Cushioning and Footwear, het bewijs van waar Nike Air altijd al voor stond: continue ontwikkelingen en aanpassingen. "De vraag die we stelden was, 'wat zouden we aan Air veranderen als we het nu voor de eerste keer zouden uitvinden?'. Zo gaven we onszelf de ruimte om zoiets baanbrekends als Tuned Air te creëren", zegt hij. "We wilden de belofte van Air inlossen. Een nieuw licht, stevig, veerkrachtig dempingssysteem voor atleten dat intuïtieve voordelen biedt voor topprestaties."

Nike Air is zo alomtegenwoordig dat het logisch is dat men denkt dat het één ding is met één doel. Maar Air werd juist een blijvend succes omdat het zich steeds blijft ontwikkelen, en niet slechts een enkele technologie is voor één sport. Air, met een productieproces dat al meer dan een halve eeuw alleen door Nike wordt gebruikt, werd voor het eerst in 1979 verborgen in een hardloopschoen gelanceerd. In 1987 markeerde de zichtbare Air units een cultureel omslagpunt voor de sneakerwereld. Met de lancering van Zoom Air in 1995 werden de voordelen uitgebreid naar andere sporten, zoals hardlopen, basketbal en voetbal.

"We wilden de belofte van Air inlossen. Een nieuw licht, stevig, veerkrachtig dempingssysteem voor atleten dat intuïtieve voordelen biedt voor topprestaties."

Wade Flanagan, Engineering Director of Nike Cushioning and Footwear

Door al deze jaren van innovaties is Air uitgegroeid tot een prestatievoordeel dat ingezet wordt op de weg, de baan of het veld en op straat. Dit werd mogelijk door de bijna obsessieve drang van Nike teams om atleten steeds meer te bieden met de technologie.

Onderzoekers ontdekten bovendien dat de voordelen van Air verdubbelen als je het combineert met andere componenten.

Air beweegt zich door de wereld van sport

Air is met al zijn toepassingen nog steeds een uitdaging die net zoveel vraagt van onze ontwikkelaars als het atleten kan bieden. Al die jaren vol ontwikkelingen? Die kwamen vaak door te bestuderen wat Air niet kon en daar oplossingen voor te vinden.

"In plaats van Air op een voetstuk te zetten, probeer ik juist alle onderdelen van de technologie aan te wijzen waar ik niet tevreden mee ben. Dat is innoveren", zegt Eric Schindler, Senior Principal of Nike Cushioning Innovation gespecialiseerd in Air. "Als je steeds weer zwakke punten kunt vinden en die omzet in sterke punten; dat is hoe je een technologie vijftig jaar lang relevant houdt."

Neem de schoensystemen met plaat van Jordan Brand van halverwege 2010 en de Air Jordan XX8 in het bijzonder. Dit was een succesvol voorbeeld van een samenwerking tussen Air, een middenvoetplaat en foam waardoor een groter voordeel mogelijk werd gemaakt dan door alle afzonderlijke elementen. Ontwerpers wilden de responsiviteit in de Air Zoom units maximaliseren, maar tegelijkertijd de stabiliteit voor bewegingen in meerdere richtingen behouden. De oplossing: een combinatie van een optimalisatieplaat en Air Zoom units in de voorvoet en de hak, die werden geactiveerd door compressie en doorbuiging. Dit werd 'Unlocked Air'.

Hoewel het systeem nog niet perfect was, lieten schoenen zoals de Air Jordan XX8 zien hoe deze componenten allemaal konden samenwerken. Ze creëerden een blauwdruk die uiteindelijk zou helpen bij het opnieuw vormgeven van Air voor verschillende sporten.

Two Nike Apex running shoes on a track surface.

"Het streven is om altijd echte problemen van atleten op te lossen. Als je een technologie kunt inzetten samen met de voordelen van Air en de wisselwerking in een systeem stimuleert met eigen platen en foam, kan dat leiden tot een oplossing zoals de Apex."

Kevin Dodson, Global Vice President of Footwear Innovation
Air ontwikkelen voor topprestaties

Ideeën ontstaan sneller als er overal om je heen nieuwe dingen ontdekt worden. De manier waarop ontwerpers Air in een plaatsysteem verwerkten in de Air Jordan XX8, vormde de inspiratie voor hardloopontwikkelaars halverwege de jaren 2010 om te experimenteren met dezelfde technieken voor marathons, waarbij herhaaldelijke energieteruggave een prioriteit is en een lichte schoen onmisbaar. Zo kwam het dat Air Zoom werd gebruikt in de Alphafly Next%, de schoen die Eliud Kipchoge droeg om de marathon onder de 2 uur te lopen in 2019.

De combinatie van dubbele Air Zoom pods en een carbonplaat over de gehele lengte zorgde ervoor dat de Alphafly een energieteruggave behaalde van meer dan 80%, ongekend in die tijd, en legde de basis voor een reeks schoenen die favoriet werden bij marathonlopers over de hele wereld. De ontwikkelingen stopten daar niet. De Air innovaties in de Alphafly zorgden voor een nog ambitieuzer idee over wat Air kan betekenen voor atleten. De nieuwste Nike Apex is daar een goed voorbeeld van, met een toegevoegde dubbele stack van Air Zoom units voor 40% meer energieteruggave dan bij de Alphafly 3.

"Het streven is om altijd echte problemen van atleten op te lossen", aldus Kevin Dodson, Global Vice President of Footwear Innovation. "Als je een technologie kunt inzetten samen met de voordelen van Air en de wisselwerking in een systeem stimuleert met eigen platen en foam, kan dat leiden tot een oplossing zoals de Apex."

Two Nike Apex running shoes side by side.
Two Nike Victory track spikes.
Nike Air Zoom Mercurial cleat in neon yellow on a metal platform surrounded by a multi-camera rig on a grass surface
Nike LeBron 10 high-top basketball shoe with diamond-pattern Swoosh, speckled gray midsole, and gum outsole on a hardwood court.

De Air Zoom pods in de eerste Alphafly zijn doorontwikkeld tot het nieuwste performancevoordeel voor atleten: Nike Apex, met een dubbele stack Air Zoom pods in de voorvoet.

De Victory 2 en de Victory Elite werden voorzien van een voorgevormde Flyplate en een Air Zoom unit met twee kamers voor performance op de atletiekbaan. Deze opzet zorgt voor energieteruggave en stabiliteit op afstanden van de halve mijl tot een mijl.

In 2022 maakte de Mercurial gebruik van een Air Zoom unit van 4,8 millimeter, die direct op de zoolplaat was geplaatst voor de allereerste unit speciaal voor voetbal.

De Nike LeBron 10 was de eerste Nike schoen met een zichtbare Air Zoom unit vol demping over de hele lengte, die werd gecombineerd met een HyperFuse constructie voor ondersteuning. Deze Air unit werd later ook toegepast in performanceschoenen zoals de Pegasus Premium.

Specifieke Air oplossingen voor meerdere disciplines

Innovaties staan nooit op zichzelf. De Alphafly Next% was een van de antwoorden op de vraag hoe Air, foam en een plaat samen voor topperformance kunnen zorgen, en toen die combinatie eenmaal was ontwikkeld, werd tegelijkertijd een variant speciaal voor de atletiekbaan gemaakt die nog voor Tokio 2021 zou worden gelanceerd.

Een belangrijk verschil met wedstrijden op de atletiekbaan en wedstrijden op de weg is dat atleten constant bochten moeten lopen en daarbij hun lijn moeten vasthouden. Nike onderzoekers wilden zich richten op die bochten, waarbij er vaak energie verloren gaat. Het team begon te testen met enkele van de beste baanlopers ter wereld opde baan van het Nike Sport Research Lab (NSRL), die is uitgerust met bewegingscamera's met hoge resolutie en krachtplaten die meetgegevens vastleggen bij contact met de grond.

Het dubbele Air Zoom podsysteem, dat werd gebruikt in de Alphafly schoenen, bood wel energieteruggave, maar de stabiliteit werd tijdens die constante bochten minder. Voor op de baan onderzochten ontwikkelaars een Air Zoom unit met twee kamers.

Close-up of Nike Victory 2 and Victory Elite track spikes.

Bij de Victory 2 en Victory Elite atletiekspikes is de Air Zoom unit opgesplitst in twee kamers, die reageren op richtingsveranderingen op de baan.

Omdat het NSRL elk sportief probleem ziet als een uitdaging, bestudeerde een expertteam hoe de Air units het best geplaatst konden worden in de Nike Victory lijn, die populair was onder veel van de toplopers van het merk op middellange afstanden.

"Bij kleine projecten denk je misschien aan een kleine impact, maar door een hyperfocus op performance op de baan, konden we heel specifiek naar antwoorden zoeken en die ook weer toepassen op andere sporten", zegt Schindler.

Air toepassingen op het veld

Nadat Air Zoom succesvol was verwerkt in atletiekspikes op de baan begonnen de onderzoekers te kijken naar het veld.

Nike Air Zoom Mercurial volt yellow high-top soccer cleat with Flyknit upper and Nike Swoosh, resting on green turf.
Close-up of Nike Air Zoom Mercurial football cleat with yellow Flyknit upper.
Close-up of Nike Air Zoom Mercurial soccer cleat outsole.

Voetballers moeten zo dicht mogelijk bij de grond blijven om snel af te remmen, te versnellen of te draaien op een ondergrond die zacht is en energie absorbeert. Nogal een uitdaging voor de standaard Air unit. Voor deze spelers kwam er een oplossing in de vorm van een Air Zoom Strobel van 4,8 millimeter in de Nike Mercurial Superfly 9 uit 2022.

"Heel lang pasten we de Air technologie niet toe op voetbalschoenen, want zelfs als de wetenschap liet zien dat het werkte, moesten we van atleten horen of het wel goed voelde", zegt Flanagan. "Het was een prestatie om het ontwerp precies goed te krijgen en het gewenste effect te bereiken, op zo'n manier dat het voetballers vertrouwen gaf."

Dat gebeurde vaker tijdens de ontwikkeling van Air. Het platform is ontwikkeld met en door de progressieve foams en plaattechnologie, wat laat zien hoe innovaties kunnen leiden tot nog meer vernieuwingen en aanpassingen voor specifieke sporten.

"Naar welke winkel je ook gaat, vaak zie je dezelfde foams en carbonplaten, maar wij hebben Air en dat maakt echt een verschil en biedt een enorm performancevoordeel", aldus Flanagan. "De uitdaging is hoe we Air kunnen blijven vernieuwen, net als de bijbehorende technologieën, om een relevant verschil te maken in de levens van atleten."

Air dragen op een compleet nieuwe manier

De voortdurende vernieuwing van de Air technologie, betekende verder denken dan alleen schoenen. In 2025 werd de volgende stap in de evolutie van Air gezet met de lancering van hetTherma-FIT Air Milano jack.

Door de vooruitstrevende Air technologie van Nike te combineren met innovatieve materialen en digitale designs is het jack zo ontworpen dat het kan opblazen en weer leeglopen in enkele seconden. Hierdoor kunnen atleten hun temperatuur direct reguleren, zonder van kledinglaag te wisselen, en verschillende warmteniveaus creëren alsof ze een hoodie of een middelzwaar pufferjack dragen.

Air Milano is ontstaan door het eindeloos ontdekken en aanpassen van Nike's Functional Innovative Technologies (FIT) kledingconcepten. Daarnaast bouwt het jacket voort op de opblaasbare outerwear van het merk die al twintig jaar wordt ontwikkeld, zoals het ACG Airvantage opblaasbare jack in 2007.

De kracht van Air blijft niet beperkt tot hoe de lucht kan worden ingesloten. Radical AirFlow is hiervoor het bewijs. Het materiaal houdt de lucht om je heen vast voor een verkoelend effect op je huid.

De volgende stap voorwaarts: het Nike Therma-FIT A.I.R. jack, een vernieuwing van de Air Milano dat de voordelen toepast van Nike's Adapt. Inflate. Regulate. (A.I.R) tech op sportswearitems. Dit laat zien dat Air altijd in beweging blijft.

Man wearing a Nike Therma-FIT A.I.R. Jacket in an NSRL Climate Chamber.

Het Therma-FIT A.I.R. jack wordt getest in een klimaatkamer in het NSRL. Met deze testen kunnen ontwikkelaars monitoren hoe atleten hun interne temperatuur reguleren terwijl ze het jack dragen.

Een nieuwe stap voor Air

In het Advanced Product Creation Center (APCC) kijkt Kevin Sze, Nike Footwear Lead Cushioning Engineer, naar hoe elk onderdeel van de Tuned Air unit voor de eerste keer wordt opgeblazen. Sze was erbij toen de technologie werd gepresenteerd en nu hij met eigen ogen kan zien hoe de unit vorm krijgt, voelt dat voor hem als ontwikkelaar bevredigender dan ooit.

Wat maakt deze unit zo bijzonder? Stel je voor dat Air het ideale dempingsniveau voor atleten in verschillende sporten zou kunnen bieden, niet door de vorm van de unit maar door de interne structuur, zegt Sze. Dat is Tuned Air: een digitaal proces waarmee ontwikkelaars de interne geometrie van een Air unit precies kunnen vormgeven, zodat de performancekwaliteiten van hak tot teen beter beheersbaar zijn. Door het onderscheidende digitale print- en lamineringsproces kunnen deze units beter dan ooit worden aangepast, waardoor er een niveau van demping, comfort, veerkracht en responsiviteit ontstaat dat aansluit bij de specifieke eisen van verschillende atleten binnen uiteenlopende sporten.

En bovendien kan elk nieuw idee razendsnel worden toegepast en getest. Bij Nike's APCC is de gemiddelde tijd om nieuwe Air units te ontwikkelen afgenomen met 70 procent. Prototypes waar eerder drie weken voor nodig waren, kunnen nu in slechts drie dagen worden gemaakt. Doordat de beperkingen van het traditionele productieproces wegvallen en het proces van design- tot testfase kan worden versneld, doorloopt Nike in hoog tempo alle fases van atleetinzichten tot prototypes en performance-oplossingen.

Tuned Air, dat allereerst in hardloopgear wordt verwerkt, zorgt voor oneindige voordelen voor specifieke sportdisciplines.
Wide-angle view of Nike's Advanced Product Creation Center.
Close-up of a Nike Tuned Air unit inside a digital printer.
Close-up of Nike Tuned Air unit.
Hands inflating a transparent Nike Tuned Air unit.

Het productieproces van Tuned Air ziet eruit als een extreme tegenstelling. Een reeks van vijf machines met een enorm gewicht sist, flitst, smelt en snijdt om een lichte, soepele en bijna gewichtloze Tuned Air unit te creëren.

Een gigantische digitale printer, die zo groot is dat de ontwerpers hem ' de bus' noemen, print een design met speciale inkt waar tien jaar aan is gewerkt.

Dan wordt de unieke digitale inkt gecombineerd met een gericht lamineringsproces dat voorkomt dat de Air unit en de binnenste kern aan elkaar hechten. Overal waar inkt in de kern zit, zal de kern niet aan de unit hechten. Maar overal waar geen inkt zit, gebeurt dat wel.

In de bus worden de TPU-vellen verhit tot ze flexibel en uitgerekt zijn en geperst kunnen worden in de herkenbare vorm van de Air unit, waarna de vorm wordt gekoeld tot hij klaar is om te vullen.

Maar natuurlijk is innovatieve tech pas echt een succes als atleten dat ook vinden.

Het was maanden geleden dat het team de nieuwe Tuned Air voor het eerst tot leven had zien komen. Op het Hayward Field in Eugene in Oregon traint Charles Hicks, een 25-jarige Brits-Amerikaanse marathonloper, om enkele seconden van zijn tijd af te schaven voor een race die hij op zijn best in net meer dan 2 uur loopt.

Hij draagt een deels bedekt Nike prototype.

Na een zware trainingssessie met het Nike team voor draagtesten, trekt hij het zwarte plakband eraf om te onthullen welke schoenen hij draagt. "Niet waar", lacht hij als hij de kenmerkende koordtechnologie binnen in de Air unit voor het eerst ziet. Hij beschrijft het gevoel van de schoenen als 'een trampoline', alsof hij 'steeds sneller kracht terugkrijgt van de schoen' bij iedere stap.

En die voordelen zijn precies waar het om gaat. "Een nieuwe technologie ontdekken voor de nieuwigheid ervan is niet waar het bij ons om draait", legt Tyler Piumbroeck uit, Nike VP of Innovation Underfoot Systems. "We willen oplossingen vinden waar mensen echt iets aan hebben. Innovaties worden niet beoordeeld op wat we kunnen maken. Maar op wat we mogelijk maken voor atleten."

Overhead view of a Nike Tuned Air unit.

* Iedereen die een lichaam heeft, is een atleet.

  • Uitgelicht
  • Tijdschrift
  • Missie
  • Bedrijf
  • Nieuws
      • © 2026 NIKE, Inc. Alle rechten voorbehouden