Hoe het Nike Innovation Farm Team de grenzen verlegt in de wetenschap van ultramarathons
- 28-8-2026
- Tekst:
- Foto's:
In juli 2026, na een wedstrijd van meer dan 10 uur, bereikte ultraloper en ACG professional Yao Miao de man met de hamer. Het gaat specifiek om het elfde en voorlaatste gedeelte van de Camins d’Hèr, een ultramarathon van 109 kilometer in de Pyreneeën in Spanje, die door dorpjes van Arties naar Escunhau loopt. Het is slechts een afstand van ongeveer 5 kilometer. Dit gedeelte van de wedstrijd is een slopende, verticale klim midden in de zon die mentaal het uiterste van een hardloper vergt voordat die de laatste 8 kilometer naar de finish aflegt. Zelfs de fitste atleten raken uitgeput wanneer ze dat punt bereiken.
Voor Miao was het simpelweg nog een laatste obstakel om te overwinnen. Later zou ze over de finishlijn rennen, met een gebalde vuist in de lucht, met een tijd van 13:04:34. Zo werd ze de snelste vrouw ooit op deze trail. Yao Miao is een van de meest succesvolle lopers van haar generatie. Ze is één van de slechts zes hardlopers wereldwijd die twee verschillende UTMB-finales heeft gewonnen. Maar ze had ook een geheim hulpmiddel bij haar voorbereiding: inzichten van het Nike Innovation Farm Team. Dit is een groep van achttien ultralopers die vier maanden lang trainden in het Nike Sport Research Lab (NSRL) in Beaverton, Oregon, in de VS.
Ultramarathons zoals de Camins d’Hèr in Spanje stellen extreem hoge eisen aan het lichaam van atleten zoals Yao Miao. Tijdens haar deelname aan de Camins d'Hèr verloor Miao zelfs kort haar zicht.
Een team van toegepaste fysiologen van Nike combineerde de gegevens van Miao's bezoek aan het NSRL in het voorjaar met een vier uur durende duurloop van het Farm Team. Ze verwerkten de cijfers met behulp van een voorspellingsmodel om het tempo te bepalen waarmee Miao hypothetisch de finish zou kunnen halen. Ze deelden de formule met Miao in de weken voorafgaand aan de Camins d’Hèr. Het team schatte dat ze tussen de 12:37 en 13:44 zou finishen, met een exacte schatting van 13:09. Uiteindelijk haalde ze de finish in Vielha slechts vijf minuten later dan die voorspelling.
Mede dankzij de gegevens van het Farm Team was er minder onzekerheid over de tussentijdse mijlpalen die Miao moest halen. De groep ultralopers fungeerde als een team die haar steunde en haar plan veel duidelijker maakte.
Voor de wetenschappers van Nike was het bestuderen van de metabolische aspecten van het lichaam van een ultraloper van cruciaal belang. Zie het als de motor van een hardloper, die wordt onderzocht aan de hand van tests die bijproducten zoals bloedlactaat meten.
En dat was precies de bedoeling. In april ging het 15 weken durende Nike Innovation Farm Team van start op de Philip H. Knight Campus van Nike. Dit project is opgezet om Nike innovators te helpen de drijvende krachten achter ultramarathons te ontdekken.
De wetenschap achter duurprestaties onder de twee uur is inmiddels goed onderzocht. Hoe langer een hardloper het volhoudt, hoe minder we echter weten over de factoren die ervoor zorgen dat sommigen slagen en anderen falen. De standaardfactoren voor duurprestaties worden dynamischer en onvoorspelbaarder, vooral bij ultramarathons in de bergen. De afstanden zijn absurd. Het landschap verandert in een oogwenk, van beklimmingen op grote hoogte naar steile afdalingen. Verschillende moeilijke ondergronden wisselen elkaar af en het weer kan snel omslaan. Bovendien kan een wedstrijd dagen duren en ben je grotendeels op jezelf aangewezen. Je zult waarschijnlijk langere tijd alleen hardlopen, soms wel urenlang. Er zijn slechts beperkte mogelijkheden voor een wetenschapper om op een natuurlijke manier in te grijpen en te observeren hoe het lichaam van de hardloper de inspanning verwerkt.
De leden van het Nike Innovation Farm Team kwamen uit heel de Verenigde Staten. Met hun liefde voor trailrunning willen ze het onderzoek naar ultramarathons naar een nieuw niveau tillen.
Het Farm Team bood de onderzoekers van Nike een zeldzame periode van 15 weken om alle aspecten van de sport te onderzoeken en, misschien wel het belangrijkste, de ongrijpbare prestatiebevorderende factor: veerkracht.
"Tijdens een wedstrijd vertraagt iedereen gedurende 13 uur", zegt Brett Kirby, PhD, Senior Principal Scientist of Applied Performance Innovation van het Nike Sport Research Lab. "De winnaar is degene die het minst vertraagt. Met andere woorden de meest veerkrachtige hardloper wint. We wilden veerkracht op drie manieren onderzoeken: fysiologisch, biomechanisch en psychologisch."
Met het Farm Team wilden wetenschappers van het NSRL een realistische omgeving zonder onderbrekingen creëren om voldoende gegevens te verzamelen om veerkracht beter te begrijpen. Een bijkomend voordeel was dat de resultaten van hun onderzoek alle hardlopers kunnen helpen hun training te optimaliseren. Dit kan bijvoorbeeld gaan om het kiezen van het juiste trainingsprogramma (zoals wat je kan helpen bij een bergopwaartse sprint in het achtste uur van een wedstrijd), of het juiste product om te dragen tijdens een wedstrijd. Deze wetenschappelijke basis voor nieuwe productoplossingen is niet alleen bedoeld voor de pro's, maar kan ook elke hardloper helpen met de uitdagingen van bergachtige trails.
Cognitieve testen kunnen bij ultramarathons inzicht geven in eigenschappen zoals aandacht en geheugen onder zware fysieke omstandigheden. Wetenschappers onderzoeken nog steeds hoe veerkracht van toepassing is op zowel het lichaam als de geest.
"Tijdens een wedstrijd vertraagt iedereen gedurende 13 uur. De winnaar is degene die het minst vertraagt. Met andere woorden de meest veerkrachtige hardloper wint."
Brett Kirby, PhD, Senior Principal Scientist of Applied Performance Innovation, NSRL
Na twee weken van basismetingen werden de 18 hardlopers verdeeld in twee groepen, die elk gedurende 10 weken een concentrisch (bergopwaarts) of excentrisch (bergafwaarts) trainingsprotocol volgden.
De uitgestrekte natuur in het noordwesten van de Verenigde Staten werd het onderzoekscentrum van het Farm Team van Nike. De ultralopers werden in het NSRL onderzocht en daarna losgelaten in de omgeving van Portland, waaronder de uiteenlopende trails van het Forest Park en de adembenemende routes in het natuurreservaat Columbia River Gorge.
"De tijd die een ultraloper onder inspanning doorbrengt, is wat het verschil kan maken tussen succes en falen", aldus Brad Winn, Lead Researcher of Applied Innovation en hoofdcoach van het programma tijdens het 15 weken durende protocol. "Tijd is ook een cruciale factor van het onderzoek. We wilden zoveel mogelijk tijd met de atleten besteden."
Naast hardloopspecifieke trainingen volgden de twee groepen concentrische of excentrische krachttrainingen.
De naam van het programma is afgeleid van twee inspiratiebronnen. De eerste inspiratiebron is het concept van het 'farm team', dat populair is in sporten zoals honkbal, waar het een belangrijke talentenbron vormt voor een franchise. De andere inspiratiebron is Jeff Johnson, een van de eerste medewerkers van Nike. Midden jaren negentig richtte hij samen met Stanford-atletiekcoach Vin Lananna het bekende semi-professionele duurloopteam met dezelfde naam op, dat in veel opzichten een voorloper was van de atletiekclubs van vandaag. Beide inspiraties komen voort uit hetzelfde doel: onderzoeken hoe een gericht traject, door middel van atletisch talent en het verkennen van hun potentieel, een bredere sportgemeenschap kan verbeteren.
Er waren 18 plekken beschikbaar in het Farm Team, negen voor mannen en negen voor vrouwen. Hardlopers konden zich vanaf maart 2026 online aanmelden, maar de criteria voor het programma waren streng. Geselecteerde hardlopers moesten alle 15 trainingsweken kunnen voltooien en in staat zijn om tot vier uur achter elkaar te hardlopen in een semi-professioneel tempo. Nike Innovation ontving duizenden sollicitaties en stond voor de lastige taak om een handjevol kandidaten te selecteren die uitgenodigd zouden worden om tijdelijk naar Beaverton te verhuizen.
De faciliteiten van Nike fungeerden vier maanden lang als testhoofdkwartier: van trainingen op de atletiekbaan tot sprints op en neer op de imposante, 200 meter lange hellingbaan naast het LeBron James Innovation Center met een stijgingspercentage van 15 procent.
Het feit dat het residentieprogramma plaatsvond in het Nike Sport Research Lab in Beaverton, vormde ongetwijfeld een uitdaging. "Vier maanden van huis weg zijn was lastig, zeker in combinatie met een fulltime baan", zegt Alec Hewett, een hardloper van het Farm Team die werkt als Senior Manager van de Nationale Teams bij USA Triathlon en die net een jaar getrouwd is. "Maar voor mij en mijn vrouw waren deze opofferingen het zeker waard. Het is fantastisch dat ik zoveel steun van haar en van mijn werk krijg."
De 18 hardlopers werden verdeeld in twee groepen, die elk gedurende 10 weken een ander trainingsprotocol volgden. Het eerste programma was gericht op concentrische oefeningen, ofwel gericht op het verkorten van de spier onder invloed van belasting. Het programma was meer traditioneel en gericht op bergopwaartse oefeningen. Het andere programma was gericht op excentrische oefeningen, ofwel gericht op het verlengen van de spier onder invloed van belasting. Voor het Farm Team vertaalde dit zich in afdalingsoefeningen. Naast hardloopspecifieke trainingen pasten de twee groepen een concentrische of excentrische focus toe op hun krachttrainingen. De excentrische groepen deden bijvoorbeeld oefeningen zoals afdalende lunges, waarbij ze goed letten op het laten zakken van de gewichten, terwijl de concentrische groep een contrasterende oefening deed, zoals een step-up met gewichten.
Een van de belangrijkste tests was de vier uur durende duurloop op de loopband om rechtstreeks de variabelen achter fysiologische, biomechanische en psychologische veranderingen in veerkracht te kunnen meten.
"De mensen die atleten het beste kennen, zijn degenen die de meeste tijd met hen doorbrengen – zo simpel is het."
Brad Winn, Lead Researcher of Applied Performance Innovation in het NSRL
Het team kreeg in het NSRL de beschikking over een hele reeks diagnostische tools van Nike, zodat wetenschappers beter konden begrijpen wat in het lichaam van elke hardloper gebeurde. Zo werd bijvoorbeeld de looptechniek van elke hardloper geanalyseerd met behulp van Nike Form, een algoritme dat door het NSRL is ontwikkeld om de unieke biomechanica van een hardloper te bestuderen. Aan de hand van deze gegevens konden wetenschappers naast de biomechanica van de atleten tijdens lange duurlopen, ook de invloed van training op hun biomechanica gedurende het onderzoek, de interactie tussen hun lichaam en hun schoenen in de loop van de tijd, en de invloed van wedstrijdsimulaties op vermoeidheid onderzoeken. Na 10 weken training werd elke basismeting opnieuw gemeten, waarbij werd vastgelegd hoe de hardlopers hun conditie hadden verbeterd volgens hun toegewezen trainingsprogramma.
Het Farm Team speelde een belangrijke rol bij het testen van een paar van de nieuwste innovaties van Nike, zoals de onlangs aangekondigde Picklejus, de nieuwe ACG schoen met een dempingssysteem dat is geoptimaliseerd voor wedstrijden in de bergen. Het team testte de schoenen in het lab. Zo onderging de Picklejus een uitdagende loopbandtest van vier uur, waarbij zowel de snelheid als de hellingsgraad werden gevarieerd om bergachtig terrein na te bootsen.
De feedback van het team over de schoen, en met name hun duidelijke beschrijvingen over wat ze er qua loopgevoel van verwachtten, lieten zien wat er goed en minder goed werkte. Veel hardlopers gaven bijvoorbeeld aan behoefte te hebben aan beschermende stabiliteit zonder in te leveren aan wendbaarheid tijdens bergopwaartse sprints. Het Farm Team testte ook prototypes van nieuwe kleding die ACG pro Miao later droeg tijdens haar Camins d’Hèr-wedstrijd.
Tijdens het 15 weken durende programma verzamelden we een schatkist vol aan wetenschappelijke gegevens: alleen al de Nike Form sessies leverden zo'n 13 gigabyte aan gegevens per hardloper op. Onze inzichten lopen dan ook uiteen. Ze variëren van het algemene productniveau tot de professionele hardlopers van ACG, die elk mogelijk voordeel willen halen uit hun voorbereidingstrainingen, hun strategie tijdens de wedstrijd en hun herstel erna.
Neem bijvoorbeeld Caleb Olson. In oktober 2025 gingen de teamleden van NSRL Applied Performance Innovation naar een minitrainingskamp in de woestijn van St. George in de VS met de winnaar van de Western States 100. Daar spraken ze over zijn gebruikelijke training en hoe hij zich voorbereidt op de UTMB. Die gesprekken riepen onbeantwoorde vragen op over trailrunning, met name over de kracht van het bergafwaarts hardlopen. Olson vroeg hoe hij met volle kracht bergafwaarts kon hardlopen in plaats van energie te besparen voor de laatste afdaling. Die vraag vormde de aanleiding voor het ontwikkelen van trainingen voor het Nike Innovation Farm Team: een trainingsprogramma dat Olsons lichaam kon versterken. Teamleden van Nike Innovation ontwikkelden Nike producten die hem een voordeel zouden geven. Dit waren dezelfde producten die al uitgebreid waren getest door de leden van het Farm Team.
Een onderzoek zoals die van het Nike Innovation Farm Team is pas echt waardevol wanneer de inzichten uit het lab ook toegepast kunnen worden in de stoffige, rotsachtige, echte wereld.
"Je wint geen wedstrijden met alleen gegevens uit een lab", zegt Kirby. "Je hebt ook gesprekken nodig. De gegevens betekenen niets als we ze niet kunnen koppelen aan betekenisvolle relaties met onze atleten."
Het Farm Team programma werd eind juli afgerond. De wetenschappers van Nike staan nu zelf voor een enorme uitdaging: het analyseren van alle gegevens. De eerste resultaten zijn al erg interessant. Volgens Kirby zijn er verbeteringen te zien in de fysiologische, biomechanische en psychologische tests van de groep die de excentrische training volgde, een training die niet lijkt op een traditioneel fitnessprogramma. Op de enorme helling naast het LeBron James Innovation Center, waar de hardlopers zware oefeningen herhaalden, hadden sommigen van het afdalingsprogramma nauwelijks het gevoel dat ze zweetten. Deze resultaten geven bewijs voor een onconventioneel standpunt in de trainingswereld: excentrische tolerantie moet worden opgenomen in je trainingsprogramma.
Hoewel de resultaten van het onderzoek nog niet definitief zijn, zijn de belangrijkste conclusies direct toepasbaar. En dat brengt ons terug bij Yao Miao, de Camins d’Hèr en de man met de hamer.
Het doel van Yao Miao's op maat gemaakte wedstrijdplan voor de Camins d'Hèr: de gegevens van het Farm Team gebruiken om Miao te helpen haar fysieke grenzen te verleggen zonder te moeten stoppen.
Op de ochtend dat Miao aan de wedstrijd begon, had ze een gedetailleerd fysiologisch spiekbriefje bij de hand met daarop specifieke tempo-schema's voor de technische trail. Het was alsof er bij elk gedeelte van de trail een menu lag met beschrijvingen van de te nemen maatregelen: of je zonnebrand moet gebruiken, wat je moet eten en waarom, en ook onderbouwde aanbevelingen voor welke producten je moet dragen. Dit op gegevens gebaseerde advies is afkomstig van de inzichten van het Farm Team.
Miao bereikte het afkoelingsstation in het elfde gedeelte van de trail. Het Nike Innovation team had verschillende opties voorgesteld: een ijsbandana, koud water om over haar hoofd te gieten en zouttabletten. Ze maakten ook een spiekbriefje voor een techniek om haar te helpen efficiënt te klimmen: "Hoofd naar beneden, kortste pas, stokken volledig gebruiken." Op dat briefje stond ook een beknopte samenvatting van het plan om de finish te halen. Het vatte in 36 woorden samen wat Miao voelde na meer dan 10 uur extreme fysieke uitputting: "De man met de hamer. 57 minuten. Je hartslag blijft de hele tijd op 96%, dat is het plan. Je gaat je vreselijk voelen, net als iedereen. Vanaf de top is het nog maar 8 km."
Niemand weet precies wat er zal gebeuren tijdens de onverwachte wendingen van een ultramarathon. Maar dankzij residentieprogramma's zoals het Farm Team is het duidelijker geworden wat een ultraloper motiveert.
"De mensen die atleten het beste kennen, zijn degenen die de meeste tijd met hen doorbrengen – zo simpel is het", zegt Winn. "Er is geen betere manier om dat te doen dan ze hier bij ons uit te nodigen en alles te doen wat we kunnen om ze te steunen."